L’origine du monde / etudes 2019

‘Het punt is potentie, is mogelijkheid. Het is ALLES en NIETS, het begin en het einde. Het punt – en in wat volgt ook de stip, de zichtbare manifestatie van het onstoffelijke punt – is het begin, de geboorte, het principe, de oorsprong, het centrum, het vertrekpunt, het eindpunt, de kleinste grafische eenheid.

In het Hebreeuws betekent het punt: oorsprong (Sjekinah). Volgens de Kabbala, in de Zohar, is de schepping een proces dat zijn oorsprong heeft in het goddelijke NIETS (het Ain Soph) en ontwikkelt naar het goddelijk IETS. Eerst bracht de Allerverborgenste een enkel punt voort, de sefira, de eerste kether of goddelijke emanatie. Hij is de eerste van tien sefirot, goddelijke zelfopenbaringen, waarvan het middelpunt (de as, de spil) het dominerende mannelijke tif’eret is, de dynamische kreativiteit: zon, koning, bruidegom, man … Tegenover tif’eret staat, het vrouwelijke malkut: maan, koningin, bruid, vrouw, … De vereniging van beide in een punt, de hierosgamos, is de perfectie. De scheiding betekent ramp en onheil. Dit binaire principe, grafisch twee punten, verwijst eveneens naar de limieten van de mens: leven en dood, geboren worden en sterven. Beide antagonismen zijn elkaars negatie, gesymboliseerd in de twee zuilen van de tempel van Salomo: Jachin, de zon, en Boas, de maan’

Mark Verstockt
In: De genesis van de vorm, van chaos tot geometrie. Gent 1992

print op Hahnemühle FineArt papier genummerd

Mijn benadering van het medium fotografie in dit project
is als volgt:

De vanouds aan de fotografie toegekende én bediscussieerde eigenschap van het objectief kunnen weergeven van de werkelijkheid is intrigerend en maakt deze techniek artistiek onderscheidend van de andere technieken in de beeldende kunst.

Susan Sontag onderzoekt de fotografische werkelijkheid in haar fameuze boek On Photography (1977). Voor haar is de fotografische werkelijkheid tegelijkertijd echt en geconstrueerd: de foto is een spoor van iets dat werkelijk voor de camera bestond, maar de manier waarop dat stukje werkelijkheid wordt geselecteerd en bekeken, geeft er een specifieke betekenis aan. Zij beschouwt foto’s als kleine stukjes of miniaturen van de werkelijkheid. Door de wereld aldus in afzonderlijke beelden op te delen, kunnen verbanden en context verdwijnen en kan een eigenstandige en onafhankelijke fotografische werkelijkheid ontstaan die artistiek relevant is.

Ik heb die route in zekere zin andersom verkend en gevolgd. Ik maak foto’s van de werkelijkheid zoals die zich aan mij voordoet. Beelden van details van materialen, textuur, kleurvlakken, scherp of onscherp en sluit bij het maken van de foto verbanden en context zoveel als mogelijk uit via compositie en selectie. Ik laat de fotografische opname verder volledig in tact na de opname, dus geen uit- en aansnijdingen of anderszins wijzigingen aan de gemaakte foto, met uitzondering van kleurcorrectie. Vervolgens bouw ik een nieuwe werkelijkheid, op basis van het monteren van zoals Sontag dat noemt die ‘kleine stukjes of miniaturen’ en voorzie deze via een titel of een tekst van een nieuwe context. Aldus ontstaan nieuwe objecten en patronen die in de werkelijke werkelijkheid (…) niet bestaan en tegelijkertijd zijn samengesteld uit beelden uit die werkelijke werkelijkheid. De cirkel is daarmee definitief niet rond, en dat vind ik uit oogpunt van mijn kunstenaarschap een stap vooruit!

Deze benadering pas ik onder meer toe in de series The Remembering (2012), Etudes de l’origine du monde (2019), en in de Flying Castles (2026).