Monument Hambrouck 2018

Het monument bestaat uit drie beelden in brons in opdracht van de Vereniging Oud-Schipluiden, als monument voor Antonius Hambrouck, predikant, VOC-dienaar en vertaler in Schipluiden, Holland en Mattau, Formosa. Onthuld op 8 september 2018 door de ambassadeur van Taipeh Representative Office (Taiwan) Tom Chou, en predikante ds. Erika Dibbets-van der Roest. 

Antonius Hambrouck werd rond 1606 in Rotterdam geboren. Op 4 april 1632 werd Hambrouck door dominee Dionysius Spranckhuysen uit Delft bevestigd als nieuwe predikant van Schipluiden. In 1647 trad de predikant in dienst van de VOC en vertrok hij met het schip ‘Nieuw Rotterdam’ naar de Oost (Batavia). Vandaar kwam hij in 1648 in zijn standplaats Mattau op Formosa aan. 

In 1659 maakte de VOC-factorij Zeelandia geen winst. De belangrijkste oorzaak was de burgeroorlog in China tussen de Mantsjoes en de troepen van krijgsheer Coxinga. Toen Coxinga Fort Zeelandia belegerde, zette hij op 24 mei 1661 de gegijzelde dominee Hambrouck in als onderhandelaar. Enige maanden later, op 16 september 1661, werd hij met zijn zoon en nog drie predikanten onthoofd. 

Ontwerpuitgangspunten 

Ik heb dit ontwerpverzoek benaderd vanuit het idee dat door en via Hambrouck een verbinding is en nog steeds wordt gelegd in meerdere opzichten. Geografisch (Schipluiden-Mattau), linguïstisch (Oud-Nederlands van de Statenvertaling en Formosaans), dominee en koopman, de mens Hambrouck en zijn activiteiten, en tussen historisch Formosa, het huidige Taiwan, en het hedendaagse Schipluiden. 

Een kunstwerk in drie objecten. 

Het beeld dat tegen de buitengevel van de kerk is geplaatst, legt het accent bij Hambrouck’s daden en werken. Het verbeeldt een munt in de vorm van Formosa waarop een muntteken is aangebracht dat is afgeleid van een wapen in de kerk waarop een driemaster met gehesen zeilen is afgebeeld. In de grafische vormgeving van de munt is tevens de Hollandse kustlijn verwerkt. De driemaster staat voor zowel de VOC als het wapen van Schipluy. De munt staat voor het wereldse, het pragmatische en het ondernemende, dat kenmerkend is voor de activiteiten van Hambrouck op Formosa. Op de rand van deze munt is de tekst ‘god zij met ons’ aangebracht, als verwijzing naar de Nederlandse guldens en rijksdaalders die deze tekst in het verleden bevatten en als verbinding tussen het zakelijk en geestelijk leven zoals dat symbool staat voor het leven van Hambrouck. 

Het beeld dat in de kerk hangt komt letterlijk voort uit het beeld dat buiten hangt en is vormgegeven als een sobere ceremoniële staf zoals die ook gebruikt is bij de stammen in zgn Austronesische culturen op onder meer Formosa, Filipijnen en Indonesië. Deze staf staat voor de spirituele, inspirerende en intellectuele autoriteit en soevereiniteit van Hambrouck. Op de stafvoet is de volgende tekst opgenomen, een verondersteld citaat van Hambrouck zoals verwoord in het toneelstuk uit 1775 over Hambrouck van Johannes Nomsz: 

                ‘Leef, om door deugd en moed ons hoofd met eer te kronen’. 

Een derde object representeert Hambrouck’s bijdrage aan de verbinding tussen mensen en culturen via de taal. Het omvat een door Hambrouck vertaalde tekst vanuit de Statenvertaling van de Bijbel van Matthéüs 28 vs. 19 en 20 in het Sincan (een Formosaanse taal).

Hambrouck verbindt uiteindelijk mensen via zijn geloof, de VOC en de taal. En daarmee legt hij historisch de basis voor de verbinding tussen Schipluiden in Holland en Mattau in Formosa. 

Uiteindelijk wil dit kunstwerk een eerbetoon zijn aan individuele toewijding, inzicht en daadkracht, waarmee het verschil wordt gemaakt in en voor grote en kleine gemeenschappen van mensen. ‘Hambrouck’ is een statement voor individuele moed, die het verschil kan maken. Het is daarmee tevens een zeer hedendaags beeld. 

Zie ook:
http://historischeverenigingoud-schipluiden.nl/